Sight-reading, mẹo đọc quãng nhanh & tương quan nốt khoá Fa & khoá Sol khi chơi piano

Kĩ năng Sight-reading (đọc bản nhạc mà mình chưa từng chơi trước đây) rất khác so với việc đã nghe qua, biết giai điệu một bài nhạc vì ta chỉ dựa vào kí âm trên bản nhạc để có thể chơi ra tác phẩm hoàn thiện trên piano. Kĩ năng này không phải ai cũng có thể thành thạo, có những người không giỏi đọc nhạc nhưng rất giỏi chơi nhạc, hoặc có những người rất giỏi đọc nhạc nhưng không thể chơi phóng tác nếu như không có bản nhạc.

Cùng với sự phát triển của công nghệ và internet, giờ đây các bài hát trên thị trường đều có thể dùng phần mềm, công cụ hoặc những nội dung video, audio trên các nền tảng mạng xã hội để người học chơi piano nghe qua, thưởng thức giai điệu để có thể tập chơi bài nhạc đó. Với cách nghe qua giai điệu bài hát, nghe qua bản chơi mẫu bản nhạc trên phần mềm … có thể giúp người học chơi piano rút ngắn được nhiều thời gian tập luyện dựa vào việc cảm nhận âm thanh, từ đó chơi theo bản nhạc.

Sight-reading dù thế nào đi nữa vẫn là một trong những kĩ năng mà người học chơi nhạc cụ cần có, ở một giai đoạn nào đó; cho dù mới bắt đầu hay đã chơi nhạc được một thời gian và muốn cải thiện kĩ năng này.

Việc đọc nốt khoá Sol thực tế không quá khó khăn với hầu hết người học chơi piano; tuy nhiên đọc nốt khoá Fa và chơi tiết tấu cho tay trái thành thạo lại là một chuyện khác.

• Lưu ý: Bài viết và hình ảnh minh hoạ trong bài viết này thuộc bản quyền nội dung của Boi Ngoc Piano, không được tự ý sao chép hay thể hiện lại nội dung dưới mọi hình thức. 

 

Ta có thể tưởng tượng một cách tập mới như sau khi tách rời hai dòng nhạc khoá Sol & khoá Fa để chơi bài hát Twinkle Twinkle Little Star. Thay vì cho nốt khoá Sol và nốt khoá Fa nằm chồng lên nhau như cách viết bản nhạc thông thường, giờ đây ta tách  chỉ đọc khoá Sol hoặc chỉ đọc khoá Fa.

Cách tập lần lượt thực hiện như sau:

Bước 1: Chơi toàn bộ bài hát bằng cách chỉ đọc nốt khoá Fa (chơi tay trái, sau đó chơi tay phải, cuối cùng kết hợp cả hai tay)

• Lưu ý: số ngón tay bên dưới là số ngón dùng cho tay trái 

Bước 2: Chơi toàn bộ bài hát bằng cách chỉ đọc nốt khoá Sol (chơi tay phải, sau đó chơi tay trái, cuối cùng kết hợp cả hai tay)

• Lưu ý: số ngón tay bên dưới là số ngón dùng cho tay phải

Bước tiếp theo, thay vì viết hoặc xem chồng nốt khoá Sol & khoá Fa trên một bản nhạc, ta thử làm như sau: đặt hai bản nhạc nằm hai bên, bên trái là bản nhạc nốt khoá Fa của bài hát, bên phải là bản nhạc nốt khoá Sol của bài hát.

Thay vì đọc tên nốt hoặc cố gắng xác định tên nốt nhạc trên bản nhạc là gì, ta chỉ cần xác định nốt nhạc đầu tiên trong khuông nhạc, sau đó xem tương quan giữa nốt nhạc đó với các nốt nhạc tiếp theo (cao hơn, bằng, hay thấp hơn) bao nhiêu quãng, từ đó quy ra bấy nhiêu phím đàn piano cao hơn/thấp hơn.

• Ví dụ: Nếu hai nốt nhạc kế bên nhau cùng là nốt nằm trên dòng kẻ / hoặc trên khe liền kề nhau, thì khoảng cách giữa hai nốt là quãng 3 (hai nốt nằm cách nhau một phím trắng trên đàn).

_________________________

• Nếu bạn muốn học kĩ năng nhanh hơn, hãy đăng ký học kèm riêng hoặc tham gia các khoá học piano online của Bội Ngọc Piano dành cho người lớn / trẻ em >> TẠI ĐÂY 

Một số trường hợp đọc quãng nhanh để chơi trên đàn piano:

• Nếu hai nốt nhạc kế bên nhau cùng là nốt năm trên dòng kẻ / hoặc trên khe cách nhau 1 dòng kẻ / 1 khe, thì khoảng cách giữa hai nốt là quãng 5 (hai nốt nằm cách nhau 3 phím trắng trên đàn).
• Nếu hai nốt nhạc kế bên nhau cùng là nốt nằm trên dòng kẻ / hoặc trên khe cách nhau 2 dòng kẻ / 2 khe, thì khoảng cách giữa hai nốt là quãng 7 (hai nốt nằm cách nhau 5 phím trắng trên đàn).
• Nếu hai nốt nhạc kế bên nhau cùng là nốt năm trên dòng kẻ / hoặc trên khe cách nhau 3 dòng kẻ / 3 khe, thì khoảng cách giữa hai nốt là quãng 9 (hai nốt nằm cách nhau 7 phím trắng trên đàn).

 

Chơi quãng 3 trên đàn: giữa hai nốt cách nhau 1 phím đàn trắng 

Chơi quãng 5 trên đàn: giữa hai nốt cách nhau 3 phím đàn trắng 

Chơi quãng 7 trên đàn: giữa hai nốt cách nhau 5 phím đàn trắng

Chơi quãng 9 trên đàn: giữa hai nốt cách nhau 7 phím đàn trắng 

 

 

• Nếu hai nốt nhạc liền kề nhau có một nốt nằm trên dòng kẻ, một nốt nằm trên khe, dựa vào số dòng kẻ cách nhau giữa hai nốt, ta suy ra đó là quãng 4 (cách 1 dòng kẻ), quãng 6 (cách 2 dòng kẻ), quãng 8 (cách 3 dòng kẻ), quãng 10 (cách 4 dòng kẻ).
• Nếu hai nốt nhạc liền kề nhau có một nốt nằm trên khe, một nốt nằm trên dòng kẻ, dựa vào số khe cách nhau giữa hai nốt, ta suy ra đó là quãng 4 (cách 1 khe), quãng 6 (cách 2 khe), quãng 8 (cách 3 khe), quãng 10 (cách 4 khe).

 

Chơi quãng 4 trên đàn: giữa hai nốt cách nhau 2 phím đàn trắng 

Chơi quãng 6 trên đàn: giữa hai nốt cách nhau 4 phím đàn trắng 

Chơi quãng 8 trên đàn: giữa hai nốt cách nhau 6 phím đàn trắng

Chơi quãng 10 trên đàn: giữa hai nốt cách nhau 8 phím đàn trắng 

Như vậy sau bài viết này, ta có thể áp dụng cho kĩ năng sight-reading đọc bản nhạc bằng cách quan sát tương quan giữa hai nốt nhạc kế bên nhau dựa theo số khe / số dòng kẻ cách nhau như thế nào; và vị trí của hai nốt đó nằm ở đâu.

Nếu hai nốt đều nằm trên khe hoặc đều nằm trên dòng kẻ, thì tên quãng là quãng số lẻ (khoảng cách giữa nốt trên phím đàn vì thế cũng là số lẻ).

Nếu hai nốt kế bến nhau nhưng một nốt nằm trên khe, nốt còn lại nằm trên dòng kẻ hoặc ngược lại, thì tên quãng là số chẵn (khoảng cách giữa nốt trên phím đàn vì thế cũng là số chẵn).

Bạn hãy thử ứng dụng mẹo này để đọc các bản nhạc không lời hoặc nhạc cổ điển mà không cần nghe qua giai điệu bài hát trước khi chơi để tập kĩ năng Sight-reading. Sau khi tập xong thu âm lại và đối chiếu với audio / video bài gốc để xem mình có chơi đúng giai điệu hay không. Có thể khoan hãy tập vào trường độ, bài tập này chúng ta sẽ chú trọng vào tập đọc cao độ sight-reading nhanh hơn.

___

• Nếu bạn muốn học kĩ năng nhanh hơn, hãy đăng ký học kèm riêng hoặc tham gia các khoá học piano online của Bội Ngọc Piano dành cho người lớn / trẻ em >> TẠI ĐÂY 

 

Bội Ngọc Piano

“Chia sẻ động lực, lan toả đam mê”

• Theo dõi Bội Ngọc Piano tại: Facebook Page |  Youtube | Group Facebook 
• Xem thêm các khóa học piano online của Bội Ngọc Piano
• Khóa học Piano Solo Method
• Khóa học Đệm hát Piano
• Làm trắc nghiệm chọn khoá học piano phù hợp