Cách ghi nhớ tất cả các hợp âm piano từ cơ bản đến nâng cao

Sau những bài viết hướng dẫn về hợp âm piano như:

14 hợp âm cơ bản và đủ dùng cho piano

Các hợp âm có trong 14 giọng cơ bản 

Cách đảo thế bấm hợp âm

Thế bấm (rải ngón) cho hợp âm trên piano

4 loại hợp âm màu thường dùng trong đệm hát piano

Ngọc đã nhận được nhiều bình luận hỏi về thế bấm các hợp âm có những kí tự thăng, giáng, có số, có gạch chéo khi chơi piano solo, piano đệm hát … Do đó bài viết này, Ngọc sẽ giúp cho các bạn có cách ghi nhớ để biết được thế bấm của TẤT CẢ các hợp âm khi học piano.

Đầu tiên, Ngọc sẽ phân loại kí hiệu hợp âm chia ra thành 4 loại như sau:

  • Loại 1: Hợp âm trưởng/ hợp âm thứ: là hợp âm chỉ có chữ cái in hoa (hợp âm trưởng) hoặc chữ cái in hoa và chữ “m” đằng sau (hợp âm thứ). Ví dụ: C (đô trưởng), Cm (đô thứ)
  • Loại 2: Hợp âm trưởng/hợp âm thứ có dấu thắng (#) hoặc dấu giáng (b): là hợp âm trưởng/thứ có thêm kí tự dấu thăng (#), dấu giáng (b). Ví dụ: Db (rê giáng trưởng), F#m (fa thăng thứ)
  • Loại 3: Hợp âm trưởng/thứ có số hoặc những thêm kí hiệu khác: sus, M7 hoặc 7M, có dấu cộng (+) hoặc chữ aug, dấu trừ (-) hoặc dấu (o) hoặc chữ dim. Ví dụ: CM7, Cm7, Bdim, Fsus2, Gsus4, B7, G#9-, G#9+, A7dim, Dm7(b5), có hình tam giác (C△7 được hiểu là CM7)  …
  • Loại 4: Hợp âm có dấu xẹt ngang (/): là hợp âm nhìn có vẻ rất phức tạp và dài ngoằng với các kí hiệu khác và dấu xẹt ngang (/), dấu thăng (#), dấu giáng (b). Ví dụ: G#7M/9, F#7M/5+, Gm/Bb, D/F#, C/E, G#m6/9 …

Vậy, làm thế nào để tự suy luận cho tất cả các thế bấm này mà không cần phải có 1 quyển sách từ điển hợp âm? Sau đây Bội Ngọc sẽ hướng dẫn cho các bạn cách hiểu, cách học thuộc và quy luật để bấm 4 loại hợp âm trên.

Hợp âm Loại 1. Hợp âm trưởng/thứ: có 2 cách để học thuộc

  • Một là tự nhớ hết 14 thế bấm hợp âm trưởng/thứ
  • Hai nếu không nhớ nổi 14 hợp âm thì tự suy ra theo tên gọi như sau:
    • Hợp âm trưởng (1-5-4): hợp âm trưởng cấu tạo gồm 3 nốt, nốt thứ nhất là nốt gốc của hợp âm, nốt thứ hai là nốt được đếm từ nốt thứ nhất lên 5 phím đàn đen trắng liên tiếp nhau, nốt thứ ba là nốt được đếm từ nốt thứ hai lên 4 phím đàn đen trắng liên tiếp nhau.

hop am truong

*** Ví dụ: Cách tính hợp âm B: gồm 3 nốt, nốt đầu là Si, nốt thứ 2 đếm từ Si lên 5 phím đàn đen trắng là nốt Rê#, nốt thứ 3 đếm từ nốt Rê# lên 4 phím đàn đen trắng là nốt Fa#. 

  • Hợp âm thứ (1-4-5): tương tự cách giái thích của hợp âm trưởng, nốt thứ nhất là nốt gốc, nốt thứ hai cách nốt thứ nhất 4 phím đàn đen trắng liên tiếp, nốt thứ ba cách nốt thứ hai 5 phím đàn đen trắng liên tiếp.

hop am thu

*** Ví dụ: Cách tính hợp âm Fm: gồm 3 nốt, nốt đầu là Fa, nốt thứ 2 đếm từ Fa lên 4 phím đàn đen trắng là nốt La giáng, nốt thứ 3 đếm từ nốt La giáng lên 5 phím đàn đen trắng là nốt Đô.

Loại 2. Hợp âm trưởng/thứ có dấu thăng (#) hoặc dấu giáng (b):  Cách suy luận để chơi hợp âm thăng/giáng đó là:

  • Bước 1: học thuộc/nắm được thế bấm trưởng/thứ của 14 hợp âm cơ bản.
  • Bước 2: Nếu hợp âm có dấu (#) thì tăng tất cả các nốt nhạc trong thế bấm trưởng/thứ lên 1/2 cung (tức tăng lên 1 phím đàn đen/trắng kế bên). Nếu hợp âm có dấu (b) thì giảm tất cả nốt nhạc trong thế bấm trưởng/thứ xuống 1/2 cung (tức giảm xuống 1 phím đàn đen/trắng kế bên)

*** Ví dụ:

+ Hợp âm Bb được suy ra từ hợp âm B, nhưng 3 nốt nhạc trong hợp âm B (là Si – Rê# – Fa#) đều giảm xuống 1/2 cung trở thành Bb (Si giáng – Rê – Fa)

+ Hợp âm F#m được suy ra từ hợp âm Fm, nhưng 3 nốt nhạc trong hợp âm Fm (là Fa – La(b) – Đô) đều tăng lên 1/2 cung trở thành F#m (Fa# – La – Đô#)

Loại 3. Hợp âm trưởng/thứ có số hoặc thêm những kí hiệu khác: tất cả những hợp âm có số hay kí hiệu chữ khác đều mang ý nghĩa là: ngoài 3 nốt nhạc của hợp âm trưởng/thứ thì còn thêm các nốt nhạc khác ngoài 3 nốt này nữa.

  • Trường hợp 1: hợp âm có số đằng sau – số thứ mấy tức là thêm phím đàn thứ mấy đếm từ nốt gốc.

*** Ví dụ:

+ C6 (hợp âm Đô trưởng thêm nốt thứ 6 đếm từ nốt Đô): Đô – Mi – Sol – La (nốt thứ 6 đếm từ Đô lên là nốt La)

+ Bm9 (hợp âm Si thứ thêm nốt thứ 9 đếm từ nốt Si): Si – Rê – Fa# – Đô (nốt thứ 9 đếm từ Si lên là nốt Đô)

+ G7 (hợp âm Sol trưởng thêm nốt thứ 7 đếm từ nốt Sol): Sol – Si – Rê – Fa. Lưu ý: nốt thứ 7 cách nốt gốc 1 cung để phân biệt với hợp âm 7 trưởng (M7) ở trường hợp khác bên dưới.

– Trường hợp 2: hợp âm vừa có số vừa kèm theo chữ M7 (△7), dim (o), sus, aug, hoặc dấu +/-

Đầu tiên, ta cần hiểu ý nghĩa của những chữ này là gì:

  • M7 (hợp âm 7 trưởng – thêm nốt thứ 7 cách nốt gốc 1/2 cung)
  • Dim (hợp âm giảm nốt bậc 3 và bậc 5 xuống 1/2 cung)
  • sus (hợp âm treo, bỏ nốt bậc 3 và thêm một nốt nào khác)
  • aug (hợp âm tăng – tăng nốt nhạc bậc 5 lên 1/2 cung)
  • Hợp âm có dấu cộng (+) tức tăng nốt nào đó lên 1/2 cung, dấu (-) tức là giảm nốt nhạc nào đó xuống 1/2 cung.

Quy luật cụ thể của các kí tự này như sau:

  • Hợp âm M7 (hoặc kí hiệu có hình tam giác △): hợp âm trưởng thêm 1 nốt thứ 7 (nhưng nốt thứ 7 này cách nốt gốc 1/2 cung).

*** Ví dụ: CM7 (C△7) sẽ chơi C (Đô – Mi – Sol) thêm nốt thứ 7 cách nốt C 1/2 cung là nốt Si → Như vậy CM7 sẽ chơi: Đô – Mi – Sol – Si

  • Hợp âm dim, kí hiệu khác: dấu (o) : hợp âm này có tác dụng giảm hai nốt ở bậc 3 và bậc 5 của hợp âm gốc xuống 1/2 cung.

*** Ví dụ: 

+ Hợp âm Bdim suy ra từ hợp âm B (Si – Rê# – Fa#) nhưng giảm hai nốt bậc 3 và bậc 5 là Rê# và Fa# xuống 1/2 trở thành Bdim (Si – Rê – Fa)

+ Hợp âm Bdim7 (Si – Rê – Fa – La) được suy ra từ hợp âm Bdim thêm một nốt thứ 7 (đếm từ nốt Si lên 7 nốt là nốt La)

  • Hợp âm sus (thường là sus2 hoặc sus4): hợp âm này có tác dụng thêm một nốt nhạc và bỏ nốt nhạc bậc 3 của hợp âm đi.

*** Ví dụ: Csus2 (tức là hợp âm C (Đô – Mi – Sol) bỏ đi nốt thứ 3 (còn Đô – Sol) và sus2 là thêm nốt thứ 2 (đếm từ đô lên nốt thứ 2 là nốt Rê). Suy ra Csus2 bấm Đô – Rê – Sol. Tương tự: Gsus4 (Sol – Đô -Rê), Fsus2 (Fa – Sol – Đô)

  • Hợp âm có dấu cộng (+)/dấu trừ (-) và số: tức là ở nốt thứ mấy được tăng/giảm đi 1/2 cung.

*** Ví dụ: G#9- được suy ra từ hợp âm G# (Sol# – Đô – Rê#)  và thêm nốt thứ 9 đếm từ nốt Sol# là nốt La# phải giảm xuống 1/2 cung (tức trở thành La). Suy ra G#9- bấm Sol# – Đô – Rê# – La. Tương tự cho hợp âm có dấu +

  • Ý nghĩa tương tự dấu cộng (+) hoặc dấu trừ (-) sau số, người ta có thể viết thành dấu thăng (#) hoặc dấu giáng (b) sau số và cách suy luận cũng tương tự.

*** Ví dụ: Hợp âm Dm7(b5) thì từ hợp âm Dm7 (Rê – Fa – La – Đô) tiếp tục giáng nốt thứ 5 đếm từ Rê trở thành Dm7(b5) (Rê – Fa – La giáng – Đô)

  • Hợp âm có chữ (add) và có số: chữ “add” ý nghĩa của nó là thêm, add số mấy tức là thêm nốt thứ mấy.

*** Ví dụ: Hợp âm F#7(add13) được suy ra từ hợp âm F# (Fa# – La# – Đô#) thêm nốt thứ 7 (nốt thứ 7 cách nốt gốc 1 cung) thành F#7 (Fa# – La# – Đô# – Mi), sau đó thêm nốt thứ 13 (đếm từ nốt F# nốt thứ 13 là nốt Rê#). Suy ra F#7(add13): Fa# – La# – Đô# – Mi – Rê#

  • Hợp âm aug (hợp âm tăng): quy tắc của nó là chơi hợp âm trưởng sau đó tăng nốt thứ 5 của hợp âm lên 1/2 cung.

*** Ví dụ:Hợp âm Caug sẽ bấm C (Đô – Mi – Sol) sau đó tăng nốt bậc 5 (nốt Sol) lên 1/2 cung thành Caug (Đô – Mi – Sol#)

Loại 4. Hợp âm có dấu xẹt ngang (/): ý nghĩa của dấu (/) tức là chúng ta sẽ đảo thế bấm cho nốt sau dấu (/) là nốt đầu tiên mà tay trái chơi.

*** Ví dụ: 

+ Hợp âm C/E: được hiểu là hợp âm C, hợp âm C bình thường sẽ bấm Đô – Mi – Sol, nhưng khi viết C/E sẽ bấm đảo thế lại thành Mi -Sol – Đô (xuất phát bấm nốt đầu tiên là nốt E)

+ Hợp âm Gm/Bb: được hiểu là hợp âm Gm (bấm bình thường là Sol – Si(b) – Rê), khi viết Gm/Bb sẽ tự động chơi đảo thế đổi thứ tự các phím đàn là Si(b) – Rê – Sol 

Ví dụ loằng ngoằng hơn tổng hợp các kiến thức trên:

Hợp âm G#7M/9

G#7M/9 là hợp âm G# (Sol# – Đô – Rê#) thêm nốt M7 (nớt thứ 7 đếm từ G# là nốt Fa#, tuy nhiên F# cách G# 1 cung, mà hợp âm M7 thì nốt thứ 7 phải cách nốt gốc 1/2 cung, nên ta tăng F# lên 1/2 cung thành nốt G (vì G – G# cách nhau 1/2 cung). Suy ra G#7M là Sol# – Đô – Rê# – Sol.

Sau đó suy ra G#7M/9 tức là sẽ chơi thế đảo hợp âm cho nốt thứ 9 lên đầu (nốt thứ 9 đếm tứ Sol# là nốt La#), suy ra thế bấm G#7M/9 là La# – Đô – Rê# – Sol – Sol#.  

Với thế bấm này có tổng cộng 5 nốt nhạc, cho nên phải phân chia 2 tay để bấm đủ 5 nốt nhạc trên. Tay trái chơi nốt Sol# (còn tay phải sẽ bấm 4 nốt còn lại: La# – Đô – Rê# – Sol, thứ tự của 4 nốt này có thể thay đổi sao cho thuận tay là được)

• Hợp âm F#7M/5+: xuất phát từ hợp âm F# sau đó thêm nốt thứ 7 (M7) cách nốt gốc 1/2 cung, và cuối cùng là tìm nốt thứ 5 (đếm từ nốt F# lên là nốt gì), tăng 1/2 cung cho nốt đó. Cuối cùng đảo thế bấm để nốt 5+ bấm trước, các nốt còn lại bấm sau và chọn thế bấm tay nốt nào trước nốt nào sau sao cho thuận lợi.

• Hợp âm G#m6/9: xuất phát từ hợp âm G#m (tức là hợp âm Gm tăng lên 1/2 cung tất cả các nốt thành G#m), sau đó thêm nốt thứ 6 đếm từ nốt Sol, và nốt thứ 9 đếm từ nốt Sol. Cuối cùng đảo thế bấm để nốt thứ 9 bấm đầu tiên, các nốt còn lại chọn thế bấm tay nốt nào trước nốt nào sau sao cho thuận lợi.

* Tổng kết: thực ra để hiểu các kí hiệu hợp âm và bấm lại thế bấm dựa theo kí hiệu người khác ghi không khó khăn. Đầu tiên là xác định hợp âm gốc (hợp âm trưởng/thứ), sau đó dịch ra từng cụm kí hiệu từ trái qua, hiểu biết ý nghĩa của từng cụm kí hiệu đó, và thêm/đảo/bớt nốt theo quy tắc. Cuối cùng thể hiện 2 tay trên đàn, phân chia 2 tay để bấm ra được đầy đủ những nốt nhạc đó cho thuận tiện.

Mọi người cũng có thể tham khảo thêm cách phân loại hợp âm bằng hình ảnh trên trang web này: http://www.pianochord.org. Phân loại các dạng hợp âm:

Major chords (hợp âm trưởng): ví dụ Bb, C, G, A

Minor chords (hợp âm thứ): ví dụ Bm, C#m, Abm

Seventh chords (hợp âm 7): ví dụ C7, E7, Em7, Bm7, CM7, DM7. Khác nhau giữa hợp âm 7 và hợp âm 7 trưởng (M7) là hợp âm 7  thì nốt thứ 7 cách nốt gốc 1 cung, còn hợp âm M7 (7 trưởng) thì nốt thứ 7 cách nốt gốc 1/2 cung

Extended chords (hợp âm mở rộng thêm các số 7, 9, 11, 13): ví dụ C7, F11, G13, E9 (tức thêm nốt nhạc thứ mấy đếm từ nốt gốc)

Sus chords (hợp âm treo có kí tự sus2 hoặc sus4): ví dụ Csus2, Fsus4 (tức bỏ nốt nhạc bậc 3 và thêm nốt bậc 2 (sus2), hoặc thêm nốt bậc 4 (sus4)

Dim chords (hợp âm giảm): giảm nốt nhạc bậc 3 và bậc 5 xuống 1/2 cung

Aug Chords (hợp âm tăng): tăng nốt nhạc bậc 5 của hợp âm lên 1/2 cung

Add Chords (hợp âm thêm một nốt nhạc nào đó): ví dụ Cadd9 (là hợp âm C thêm nốt thứ 9)

Altered Chords (hợp âm có dấu +/dấu -): ví dụ C7-5 (hiểu là hợp âm C7 giáng nốt thứ 5), C7+5 (hợp âm C7 thăng nốt thứ 5)

Hy vọng bài viết này đã giúp mọi người có cái nhìn để tự hiểu và suy luận khi chơi hợp âm mà không cần phải Google hay hỏi mỗi lần gặp hợp âm mới.

Để chắc chắn hợp âm mà mình suy luận ra có đúng hay không, mọi người có thể dùng đàn organ (bấm lên và xem hiển thị tên hợp âm gì) hoặc vào link: http://www.scales-chords.com/chordid.php (tick vào các nốt trên bàn phím mà mình suy ra rồi Find These Notes để ra tên hợp âm), hoặc link: http://www.gootar.com/piano/index.php (click vào các phím đàn và xem tên của tổ hợp phím đó trên khung) hoặc vào các trang web tương tự để kiểm tra thế bấm và tên gọi hợp âm.

Bội Ngọc

    20 Comments

  1. Dung
    29/07/2016
    Trả lời

    Many thanks for your dedication!

  2. 19/08/2016
    Trả lời

    c ơi, c có thể chỉ e vài cuốn sách về nhạc lí đc k ạ, e k biết gì về nhạc lí cả, e muốn mua 1 cuốn sách đầy đủ về nhạc lí để tự học ghi ta vs piano

    • Bội Ngọc
      22/08/2016
      Trả lời

      Chào em sách nhạc lý có bán ở hầu hết các nhà sách, em có thể tìm trên trang tiki cũng đc nhé 😀 quyển nào cũng đc nhưng em coi cách viết nào em thấy dễ hiểu tôi

  3. Nga
    28/08/2016
    Trả lời

    cách huong dan cua c Boi Ngoc rat chi tiet.

  4. Cat Vo
    21/09/2016
    Trả lời

    Thanks Boi Ngoc.
    Bai viet rat hay.

  5. BPhuong
    28/09/2016
    Trả lời

    cám ơn, bài viết rất hữu ích. God bless u!

  6. linhkika
    28/09/2016
    Trả lời

    Bài viết này quá hữu ích.

  7. D. Anh
    21/10/2016
    Trả lời

    Chị Bội Ngọc cho em hỏi được không ạ ^^? Em thích thiên về sáng tác làm nhạc hơn biểu diễn thì em chỉ cần học nhạc lý và cơ bản piano là được rồi hay phải học nâng cao piano thì mới có thể sáng tác được?? Em cảm ơn trước nha !! ^^

    • Bội Ngọc
      25/10/2016
      Trả lời

      Em cần học đệm piano và hòa âm piano để sáng tác nhé

  8. thành đạt ngô
    18/11/2016
    Trả lời

    cô ơi cô lm tutorial bài này giúp em với
    https://www.youtube.com/watch?v=GgSPDz9aJww

  9. Nhật Duy
    24/12/2016
    Trả lời

    cô ơi, hợp âm M7 con chưa hiểu rõ lắm ạ, cô nói rõ hơn tí được không ạ ?

  10. 02/09/2017
    Trả lời

    chào bạn ! bạn cho mình hỏi hợp âm 7 thứ trưởng tạo thành từ q3t+q3T+q3T ký hiệu như thế nào vậy. cảm ơn bạn nhiều.

  11. à cô ơi e cũng đang học online nhạc organ e có đều thất mắc là. tất cả hợp âm trưởng e đổi thành hợp âm 7 cho hay hơn được không ạ

  12. chị ơi cho e hỏi là tất cá hợp âm trưởng e đổi thành 7 cho hay hơn dc ko ạ. e đang học organ online á chị

    • Bội Ngọc
      20/10/2017
      Trả lời

      Cũng ok nhưng không phải lúc nào nghe cũng hợp em nha

  13. 20/10/2017
    Trả lời

    bài viết rất hữu ít, cảm ơn rất nhiều!

Leave A Reply

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Copyright © 2017 Bội Ngọc Piano Official    Điều khoản sử dụng - Bảo mật - Liên hệ - Hướng dẫn mua hàng     
​Nhận Bonus